Hội Y tế Công cộng Việt Nam tổ chức hội thảo tổng kết dự án, thúc đẩy vai trò y tế tư nhân trong phòng chống và loại trừ sốt rét tại Việt Nam
Tác giảVPHA.ORG
Ngày 30/10/2026, tại Quy Nhơn, Hội Y tế Công cộng Việt Nam (VPHA) tổ chức Hội thảo Tổng kết Dự án huy động Y tế tư nhân trong loại trừ sốt rét (chương trình RAI4E). Sau 3 năm triển khai (2024–2026), dự án đã khẳng định vai trò là "cánh tay nối dài" của y tế công lập, giữ vững vùng xanh an toàn và tạo tiền đề tiến tới mục tiêu loại trừ hoàn toàn bệnh sốt rét vào năm 2030.
Hội thảo diễn ra dưới sự chủ trì của GS.TS. Lê Vũ Anh – Chủ tịch Hội Y tế Công cộng Việt Nam, Giám đốc Dự án. Tham dự sự kiện có đại diện Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương (NIMPE), Lãnh đạo Sở Y tế, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) 6 tỉnh, thành phố (Gia Lai, Đắk Lắk, Đồng Nai, Nghệ An, Hà Tĩnh, Khánh Hòa) cùng đại diện các cơ sở y tế tư nhân (YTTN) và trạm y tế xã.
1. Y tế tư nhân — "Cánh tay nối dài" không thể thiếu trong phòng chống sốt rét
     Phát biểu khai mạc tại hội thảo, GS.TS. Lê Vũ Anh nhấn mạnh tầm quan trọng cốt lõi của lực lượng y tế tư nhân trong chiến lược loại trừ sốt rét. Tuy mạng lưới y tế công lập rộng khắp nhưng lực lượng còn mỏng, khó bao phủ toàn bộ các vùng sâu, vùng xa, khu vực nương rẫy hay biên giới. Trong khi đó, các quầy thuốc, phòng khám tư nhân lại phân bố linh hoạt, thường là điểm tiếp cận y tế đầu tiên khi người dân xuất hiện triệu chứng sốt.

     Báo cáo tổng kết do ThS. Nguyễn Đăng Tuấn (Điều phối viên Dự án) trình bày cho thấy: Trong giai đoạn 2024–2026, dự án đã xây dựng mạng lưới 200 cơ sở YTTN (gồm 143 quầy thuốc và 57 phòng khám) tại 55 xã thuộc 3 tỉnh Gia Lai, Đắk Lắk và Đồng Nai (bao gồm địa bàn Bình Phước cũ).

  • Thực hiện gần 17.000 test nhanh (RDT): Giúp sàng lọc nguy cơ sốt rét kịp thời tại cộng đồng.

  • Tỷ lệ báo cáo hàng tháng tăng vượt bậc: Đạt 93,7% vào năm 2026 (tăng mạnh so với 80,4% năm 2024).

  • Ứng dụng công nghệ đột phá: Đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào sản xuất video truyền thông, chia sẻ nội dung qua mạng xã hội (Zalo, Facebook) và triển khai mô hình báo cáo kép tích hợp vào hệ thống y tế quốc gia.

     Đánh giá độc lập theo khung lý thuyết y tế công cộng quốc tế RE-AIM do ThS.BS. Lê Minh Đạt trình bày cũng khẳng định: Mô hình đạt tỷ lệ chấp nhận tham gia cao (85% cơ sở tư nhân đồng ý ngay từ đầu) và điểm số diễn tập tình huống phối hợp Công - Tư đạt trung bình 80,6/100 điểm.

2. Thách thức ca bệnh ngoại lai và bài toán duy trì bền vững

     Mặc dù các địa phương trong dự án đã kiểm soát tốt ca bệnh nội địa, hội thảo cũng chỉ ra những nguy cơ bùng phát dịch trở lại rất lớn đến từ các ca bệnh sốt rét ngoại lai (người lao động, di dân trở về từ Châu Phi hoặc các khu vực lưu hành dịch).

     Đại diện CDC các tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh chia sẻ, dù đã công nhận loại trừ sốt rét nội địa, nhưng hằng năm vẫn ghi nhận hàng chục ca sốt rét ngoại lai từ Châu Phi trở về. Trong bối cảnh nguồn kinh phí địa phương suy giảm và chuỗi cung ứng test nhanh toàn quốc gặp khó khăn, nguy cơ dịch bùng phát trở lại tại các huyện miền núi, biên giới là rất lớn nếu lơi lỏng giám sát.

3. Định hướng giai đoạn 2027–2029 (RAI5E): Ngăn ngừa sốt rét quay trở lại

     Hướng tới giai đoạn 2027–2029 (RAI5E), dự án sẽ mở rộng và chuyển hướng trọng tâm sang các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh và Khánh Hòa với mục tiêu cốt lõi: "Phòng chống sốt rét quay trở lại".

     Các chiến lược trọng tâm được thống nhất tại hội thảo bao gồm:

  1. Quy trình 3 bước tại YTTN: Dù có hay không có test nhanh, cơ sở YTTN duy trì quy trình thường quy: Đo nhiệt độ xác định sốt ⇒ Hỏi tiền sử dịch tễ (đi rừng, đi nước ngoài về) ⇒ Tư vấn chuyển gửi sang Trạm Y tế xã lấy máu soi lam kính miễn phí.
  2. Ứng dụng công nghệ quét mã QR & Kênh giám sát nhập cảnh: Đẩy mạnh giám sát di biến động dân cư, nghiên cứu đặt các điểm tư vấn/mã QR khai báo tại khu vực cửa khẩu, biên giới và các đầu mối giao thông lớn như Sân bay Quốc tế Long Thành.
  3. Quản lý thuốc tập trung: Thuốc điều trị sốt rét tiếp tục được lưu giữ tập trung tại CDC và Trạm Y tế xã để đảm bảo hạn sử dụng và cấp phát kịp thời ngay khi phát hiện ca bệnh.
  4. Duy trì kết nối mạng lưới số: Hội Y tế Công cộng Việt Nam cam kết tiếp tục duy trì các nhóm kết nối online (Zalo/Facebook) với các cơ sở y tế tư nhân để cung cấp tài liệu truyền thông chuẩn hóa.

     Kết luận hội thảo, GS.TS. Lê Vũ Anh khẳng định: "Dù nguồn tài trợ thay đổi, giá trị lớn nhất và bền vững nhất mà dự án tạo ra chính là nhận thức và quy trình phối hợp chặt chẽ giữa Y tế Tư nhân và Y tế Công lập". Việc thể chế hóa mô hình này sẽ là chìa khóa vàng giúp Việt Nam bảo vệ vững chắc thành quả loại trừ sốt rét trong những năm tiếp theo.

5 / 5 (1Bình chọn)
Bình luận
Gửi bình luận
Bình luận