Trang chủ / Tin tức Sự kiện /

COVID-19 và Can thiệp ngành công nghiệp thuốc lá, 2020 Thứ Tư, 08/04/2020

Link gốc: https://ggtc.world/2020/03/24/covid-19-and-tobacco-industry-interference-2020/#_ednref77

  1. Bối cảnh

Vào ngày 14 tháng 2 năm 2020, người đứng đầu Chương trình Các trường hợp khẩn cấp về sức khỏe của WHO đã khẳng định rằng hút thuốc là một yếu tố nguy cơ đối với mức độ nghiêm trọng của bất kỳ bệnh nhiễm trùng đường hô hấp dưới nào, và điều tương tự sẽ xảy ra ở COVID-19, một bệnh về đường hô hấp. [1] Để xác định người hút thuốc là nhóm dễ bị tổn thương cao đối với COVID-19, các chuyên gia y tế đã kêu gọi bỏ thuốc lá hoàn toàn ở Indonesia (WHO), [2] [3] Israel (Hiệp hội Y tế Israel về cai nghiện và phòng ngừa hút thuốc), [4] Nhật Bản (Hiệp hội Y khoa Tokyo), [5] Ireland (Điều hành Dịch vụ Y tế), [6] và Nam Phi (Hội đồng Quốc gia Chống Hút thuốc [NCAS]). [7] Để tránh lây nhiễm COVID-19, một số quốc gia ở khu vực Đông Địa Trung Hải đã cấm sử dụng shisha ở những nơi công cộng. [số 8]

Vào ngày 2 tháng 3 năm 2020, khi thị trưởng thành phố New York tuyên bố rằng hút thuốc hoặc vape khiến mọi người dễ bị tổn thương hơn với COVID-19 và khuyến khích các cá nhân bỏ thuốc lá; [9] [10] các tác giả / nhà xuất bản có liên kết đến Philip Morris International (PMI) hoặc Quỹ do PMI tài trợ vì một thế giới không khói thuốc (FSFW) đã có những động thái thách thức tương tự. Họ cũng phản ứng tiêu cực [11] [12] với một chuyên gia người đã đưa ra cảnh báo về sự nguy hiểm của việc sử dụng thuốc lá điện tử trong thời điểm xảy ra dịch coronavirus bằng cách khẳng định rằng việc hít phải khói thuốc hoặc khói các sản phẩm thay thế thuốc lá cũng tương đương với việc ai đó nhổ vào mặt bạn.  Vào ngày 16 tháng 3 năm 2020, một bài báo được xuất bản bởi Reason, một tổ chức có liên quan đến PMI, [14] [15] nói rằng Trung tâm kiểm soát bệnh tật Hoa Kỳ (CDC) đã scaremongering about thuốc lá điện tử làm giảm uy tín của các sản phẩm này trước thềm một cuộc khủng hoảng sức khỏe cộng đồng thực sự (ám chỉ COVID-19). [16]

Các nhà khoa học đã phản đối rằng “dịch COVID-19 giúp tạo ra 'thời điểm thuận lợi', khiến những người hút thuốc chấp nhận các lời khuyên bỏ thuốc và rằng thật hợp lý khi việc tăng đột biến tỷ lệ bỏ thuốc lá có thể giúp giảm lây truyền SARS-CoV- 2. [17] Tuy nhiên, một phân tích về quan hệ công chúng và phản ứng truyền thông xã hội của ngành công nghiệp thuốc lá cho thấy họ đang sử dụng cuộc khủng hoảng COVID-19 toàn cầu để thúc đẩy người hút thuốc chuyển đổi trên (sang thuốc lá đun nóng) [18] hoặc thuốc lá điện tử; [19] và lên án những người kêu gọi việc bỏ thuốc hoàn toàn (xem Phụ lục 1). [20] [21] Cuối cùng, người ta thậm chí còn tuyên truyền suy đoán rằng các đặc tính kháng vi-rút và kháng khuẩn có trong thành phần của thuốc lá điện tử có thể có lợi trong việc hạn chế lây truyền COVID-19. [22] Nhân cơ hội này các công ty thuốc lá cũng thúc đẩy tiếp thị cổ phiếu của mình, [23] [24] [25] [26] và đảm bảo cung cấp liên tục các sản phẩm ngay cả trong tình trạng giới nghiêm, [27] [28] họ cũng khuyến khích dự trữ sản phẩm thuốc lá điện tử / thuốc lá mới, [29] [30] và thậm chí giảm giá cho các sản phẩm trên.[32] Các công ty thuốc lá cũng tiếp cận các nhà hoạch định chính sách ở các nước có thu nhập thấp và trung bình để đề nghị quyên góp và cùng với đó tìm kiếm khách hàng để đảm bảo đầu ra liên tục của sản phẩm trong thời gian giới nghiêm.

  1. Vấn đề

Hút thuốc lá gây ra cái chết của 8 triệu người mỗi năm. [33] Do ngành công nghiệp thuốc lá đóng vai trò chính trong việc gây ra vấn đề trên vì vậy các công ty thuốc lá là đối tượng chính của một hiệp ước toàn cầu, Công ước Khung về Kiểm soát Thuốc lá của WHO (WHO FCTC), [34] với hơn 180 tổ chức tham gia. Cho đến nay, đây là ngành công nghiệp duy nhất có luật hiệp ước yêu cầu phải được giám sát chặt chẽ. [35] Do các tác động bất lợi của thuốc lá tới sức khỏe, môi trường và kinh tế, WHO FCTC đã được đưa vào các Mục tiêu Phát triển bền vững của Liên hợp quốc (UN SDGs), đưa ra nguyên lý rằng quản lý tốt trong y tế công cộng có bao gồm cả việc đối xử với các công ty thuốc lá khác với các ngành công nghiệp còn lại. [36]

Trong khi cuộc khủng hoảng COVID-19 tạo ra một cơ hội để khuyến khích những người hút thuốc trên thế giới bỏ hẳn hút thuốc, ngành công nghiệp thuốc lá lại đang nhân cơ hội để chống lại điều này bằng cách ngụy trang mối liên hệ giữa thuốc lá và COVID-19; và quảng bá các sản phẩm thuốc lá điện tử hoặc thuốc lá đun nóng, ngay cả khi không có bằng chứng cho thấy các sản phẩm này an toàn trong bối cảnh dịch COVID-19 đang lây lan như hiện nay.

Trong khi các chính phủ có thể nắm bắt cơ hội cứu nhiều sinh mạng hơn con số COVID-19 có thể cướp đi, thì ngành công nghiệp thuốc lá lại sẵn sàng làm giảm uy tín và năng lực của chính phủ bằng cách hợp tác hoặc quyên góp cho chính phủ dưới danh nghĩa “Trách nhiệm của doanh nghiệp với xã hội” và chuyển sự chú ý của công chúng sang việc sử dụng các sản phẩm thuốc lá điện tử và thuốc lá đun nóng.  

III. Khuyến nghị

  1. Tranh thủ đại dịch COVID-19 để kêu gọi những người hút thuốc bỏ thuốc lá ngay lập tức

Những người hút thuốc dễ bị tổn thương trước bệnh cúm mùa cũng như các chủng virus corona gây ra Hội chứng hô hấp Trung Đông (MERS). [37] [38] Một khi bị nhiễm COVID-19, những người hút thuốc có thể sẽ bị mắc các biến chứng nghiêm trọng hơn [39]  và gây ra tử vong sớm.

Sự tiến triển bệnh của những người hút thuốc mắc COVID-19 cho thấy những tác động của việc hút thuốc có hại đến mức nào. Điều này làm cho các tác hại của việc hút thuốc trở nên cụ thể hơn, và thúc đẩy sự cấp thiết của việc bỏ thuốc. Các quy định cách ly và giới nghiêm góp phần tạo ra một môi trường an toàn và giúp tăng cường sức khỏe, không còn chỗ cho các hành vi có hại như hút thuốc. Năng lực của các hệ thống y tế và nhân sự trong việc ứng phó COVID-19 ngày càng được chú ý hơn; điều này tạo thêm động lực để duy trì các hành vi lành mạnh, đặc biệt là cho những người lo ngại rằng việc điều trị các bệnh liên quan đến hút thuốc hoặc diễn biến xấu do hút thuốc tạo ra gánh nặng không đáng có cho các hệ thống y tế chăm sóc sức khỏe.

Do đó, ngày càng nhiều chính phủ và chuyên gia y tế coi cuộc khủng hoảng COVID-19 là cơ hội để khuyến khích hơn 1 tỷ người hút thuốc trên thế giới bỏ thuốc lá hoàn toàn, nhằm làm giảm 8 triệu ca tử vong hàng năm.

COVID-19 và HÚT THUỐC

Hút thuốc có thể làm tăng nguy cơ biến chứng nặng hơn nếu bạn bị nhiễm COVID-19.
Tổng giám đốc của WHO, ngày 20 tháng 3 năm 2020

Một đánh giá hệ thống bằng chứng cho thấy rằng dựa trên dữ liệu hạn chế, hút thuốc có thể liên quan đến diễn biến xấu và kết quả tiêu cực của bệnh COVID-19 ; và dựa trên nghiên cứu lớn nhất, các tác giả đã tính toán rằng những người hút thuốc lá có khả năng xuất hiện các biến chứng nghiêm trọng cao gấp 1,4 lần .. khi mắc COVID-19 và có khả năng cao phải chuyển vào khoa chăm sóc đặc biệt (ICU), cần thở máy hoặc tử vong cao gấp khoảng 2,4 lần so với người không hút thuốc [41] Bài báo cũng trích dẫn các nghiên cứu trước đây [42] [43] cho thấy, những người hút thuốc có nguy cơ mắc bệnh cúm cao gấp đôi so với những người không hút thuốc và thường có các triệu chứng nghiêm trọng hơn, ngoài ra những người hút thuốc cũng được ghi nhận có tỷ lệ tử vong cao hơn  khi dịch MERS CoV bùng phát trước đó. [44]

Đối với thuốc lá điện tử và thuốc lá đun nóng(HTPs), mặc dù không có bằng chứng cho thấy người sử dụng thuốc lá điện tử và thuốc lá đun nóng dễ bị tổn thương hơn khi mắc COVID-19, thì cũng không có nghiên cứu nào chứng minh sự an toàn của thuốc lá điện tử hoặc thuốc lá đun nóng trong bối cảnh dịch COVID-19. Tuy nhiên, có một nghiên cứu cho thấy tác hại của thuốc lá điện tử tới cớ quan hô hấp (về mặt ức chế miễn dịch và phản ứng viêm trong các tế bào mũi). [45]


  1. Nâng cao nhận thức về ngành công nghiệp thuốc lá và các chiến lược của họ và từ chối các phương pháp tiếp cận của các công ty thuốc lá

Là một phần của nghĩa vụ hiệp ước, các bên tham gia Công ước khung về kiểm soát thuốc lá của tổ chức Y tế thế giới được yêu cầu khuyến khích bỏ thuốc lá và bảo vệ các biện pháp kiểm soát thuốc lá tương ứng của họ khỏi các lợi ích thương mại và giao dịch của ngành công nghiệp thuốc lá (Điều 5.3); và Hướng dẫn thực hiện Điều 5.3 khuyến nghị các Bên nâng cao nhận thức về các chiến lược của ngành công nghiệp thuốc lá. Các công ty thuốc lá phải được theo dõi và các chiến lược của họ phải được đưa ra theo các hướng dẫn của hiệp ước [46] bởi vì hành vi của công ty họ đã gây ra cái chết của 8 triệu người mỗi năm, [47] Do đó, việc hợp tác với ngành công nghiệp thuốc lá có thể làm sụt giảm uy tín của chính phủ trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng và đưa các thông điệp chống hút thuốc trong thời gian xảy ra dịch COVID-19.

COVID-19 cũng cho thấy những vấn đề do các sản phẩm thuốc lá gây ra cho xã hội và thể hiện một sự đối nghịch rõ rệt với tuyên bố của các công ty thuốc lá về việc trở thành đối tác phát triển. Tuy nhiên, ngành công nghiệp thuốc lá, mặc dù tuyên bố đã thay đổi và cam kết khiến người hút thuốc bỏ thuốc lá, nhưng lại hạ thấp tác hại của việc hút thuốc đối với bệnh nhân COVID-19, đặt câu hỏi cho những người kêu gọi bỏ thuốc lá hoàn toàn và mở đường cho việc sử dụng các sản phẩm nicotine và thuốc lá mới(thuốc lá điện tử và thuốc lá đun nóng). [48] Hơn nữa, thông điệp của các công ty thuốc lá gửi tới các nhà đầu tư đã tiết lộ chiến lược của ngành thuốc lá nhằm phát triển hơn nữa các sản phẩm gây nghiện thay thế để bù đắp cho sự suy giảm đầu tư. [49] [50] Cuối cùng, ngành công nghiệp thuốc lá sử dụng các hoạt động trên danh nghĩa mối quan hệ cộng đồng ví dụ như quan hệ đối tác, và các chương trình quyên góp để cải thiện hình ảnh công ty nhằm tiếp thị tốt hơn các sản phẩm gây nghiện bao gồm cả cách hấp dẫn trẻ em. [51]

  1. Bắt ngành công nghiệp thuốc lá chịu trách nhiệm về tác hại và cái chết của những người hút thuốc, kể cả những người bị COVID-19

Đại dịch COVID-19 đã cho thấy rõ trách nhiệm của ngành công nghiệp thuốc lá trong việc thúc đẩy người hút thuốc sử dụng các sản phẩm gây nghiện của mình. Các bằng chứng khoa học cho thấy bằng chứng rõ ràng của việc thuốc lá gây hại cho sức khỏe bao gồm cả các tổn thương hệ hô hấp; [52] nhưng ngành công nghiệp thuốc lá vẫn chưa phải chịu trách nhiệm cho tai họa toàn cầu này.

Các nhà sản xuất thuốc lá có thể phải chịu trách nhiệm về các tác hại và cái chết gây ra bởi các sản phẩm và / hoặc hành vi của họ; dựa trên luật trách nhiệm của người tiêu dùng / sản phẩm, hoặc quy định công bằng trong bộ luật của nhiều quốc gia. Điều 19 WHO FCTC khuyến khích các Bên tăng cường các thủ tục pháp lý và tòa án để tạo điều kiện cho các đơn kiện chống lại ngành công nghiệp thuốc lá, đồng thời thiết lập các cơ chế hợp tác quốc tế. Chính phủ phải tận dụng cơ hội để thu hồi triệt để nguồn lực để bổ sung chi phí chăm sóc sức khỏe do tác hại của thuốc lá từ các nhà sản xuất thuốc lá lớn [53] (ví dụ, các trường hợp nộp tại Canada, [54] Nigeria, [55] Hàn Quốc, [56] và Hoa Kỳ [ 57] ); và tìm kiếm các phương pháp khác để khiến các công ty chịu trách nhiệm, bao gồm cách áp thuế và phụ phí để bồi thường cho nạn nhân và chính phủ về những tác hại to lớn mà thuốc lá gây ra.          

 

 

              PHỤ LỤC I : Các bài viết về mối liên hệ giữa ngành công nghiệp thuốc lá và dịch COVID-19

Publisher/ Date

Author/ Title

Tobacco Links

Messages relating to COVID-19

Filter Magazine

March 17, 2020

Helen Redmond

A Scientist Persuaded Italy to Exempt Vape Shops from COVID-19 Lockdown[58]

Filter magazine received funds from FSFW.[59]

Dr. Riccardo Polosa who was interviewed for the article, is founder of the Center of Excellence for the Acceleration of Harm Reduction in Catania, Italy, which is funded by FSFW.

Convinced the Ministry of Health and the prime minister of Italy to open vape shops after Dr. Polosa said that a number of vapers would return back to smoking after switching to vape, if vape shops are closed. Furthermore, Dr. Polosa justified that due to stress caused by COVID-19, people will smoke at their homes, and if there are no available vape shops open, children will be at risk when exposed to cigarette smoke.

 

Explained how the vaping industry was mobilized to lobby the prime minister of Italy to keep vape shops open amid a lockdown due to COVID-19.

Filter Magazine,

March 10, 2020

McGrady, M.

COVID-19 and Tobacco Harm Reduction: What’s the Relationship?[60]

Authors declared receiving grants from FSFW. Spokesperson Marewa Glover’s links to FSFW was also disclosed.[61]

Filter magazine received funds from FSFW.[62]

Concedes the fact that the “general rate of infection from respiratory viruses is higher among smokers” but questioned authorities’ statements[63] urging the public to stop smoking and vaping.

 

Highlighted the speculation that large-scale switching (to vaping) would significantly mitigate against future respiratory viruses, utilizing a fallacious argument anchored on tobacco control researchers’ theoretical example.[64]

 

Posited that smokers’ susceptibility to COVID-19 is an opportunity to encourage switching to “vape” (instead of just quitting smoking).[65]

E-cigarette Research Blog

March 9, 2020

Farsalinos, K.[*]

Smoking, vaping and the coronavirus (COVID-19) epidemic: Rumors vs. evidence[66]

The E-cigarette Research website is linked to Dr. Konstantinos Farsalinos who is a cardiologist and research fellow at the Onassis Cardiac Surgery, University of Patras, which received funding from e-cigarette companies for some of its studies.[67] In 2019, he participated in the Global Forum on Nicotine, an annual tobacco industry conference which has numerous links with the PMI-funded FSFW and another FSFW grantee, Knowledge Action Change (KAC).[68] 

Pointed to the evidence linking smoking and COVID-19 disease progression as being “weak and inconclusive,” while the vaping link to COVID-19 as being non-existent; highlighted the possibility that e-cigarette liquid’s main ingredient (propylene glycol) might have some beneficial “anti-bacterial” effects. Failed to mention evidence on potential harms of inhaled propylene glycol,[69] and encouraged inclusion of propylene glycol nebulizing as part of clinical trials.[70]

Vice Media

March 5, 2020

Hicks, J.

Coronavirus Attacks the Lungs. Here’s What That Means for Smokers and Vapers[71]

Vice Media received funds from PMI to create content in 2016.[72][73][74]

Ties between author and tobacco industry were not found.

Provided facts on the link between smoking and vaping but downplayed the risk factors (of smoking/ vaping) that contribute to respiratory vulnerability by suggesting that smokers and vapers just do what others do—wash hands and cough into elbows—without mentioning the importance of quitting smoking.

Metronome

March 2, 2020

Scientific research – Coronavirus mostly affects non-smokers [75]

Metronome is a digital media outlet in Georgia. No further information on tobacco industry link was found. Author not named.

Claimed that the virus is affecting mostly non-smokers and promoted the “benefits” of smoking[76]  by utilizing a February 17, 2020 study of 140 Wuhan COVID-19 patients in one hospital, where only 2 were smokers.[77]

Politico

February 15, 2020

Owermohle, S.

Could tobacco cure coronavirus? Don’t laugh.[78] [79]

Politico previously received funds from PMI for advertisements.[80] [81] Ties between author and tobacco industry were not found.

Reported on Reynolds American’s ongoing research about a potential cure for COVID-19 by genetically manipulating tobacco plants.[82] [83]   (Notably, this news was reported in other media outlets, likely a “press release” from the company.)

American Council on Science and Health (ACSH)

January 24, 2020

Alex Berezow

WHO Damages Its Reputation On Vaping, Coronavirus

ACSH received funds from BAT, PMI, and Reynolds[84]

Used UK’s critique of WHO’s “anti-vaping” position as basis to question WHO’s credibility as an institution in light of its restraint from calling the then “novel coronavirus” a public health emergency.

[*]Note: Description of the author and the associated institution has been clarified based on the updates in the cited source.

Acknowledgement: This brief was prepared by the Global Center for Good Governance in Tobacco Control (https://ggtc.world), a Stopping Tobacco Organizations and Products (STOP) partner (www.exposetobacco.org), with support from the Bloomberg Philanthropies (www.bloomberg.org). 

 

 

 

ENDNOTES:

[1] World Health Organization (14 February 2020). Press conference on Coronavirus disease (COVID-19). Retrieved from https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/transcripts/who-audio-emergencies-coronavirus-full-press-conference-14feb2020final.pdf?sfvrsn=a96402ed_4 (accessed on 20 March 2020).

[2] World Health Organization – South-East Asia Indonesia (08 March 2020). Media Statement: Knowing the risks for COVID-19. Retrieved from https://www.who.int/indonesia/news/detail/08-03-2020-knowing-the-risk-for-covid-19 (accessed on 20 March 2020).

[3] News Desk (14 March 2020). ‘Smokers in Indonesia are at high risk for COVID-19’: WHO. The Jakarta Post. Retrieved from https://www.who.int/indonesia/news/detail/08-03-2020-knowing-the-risk-for-covid-19 (accessed on 20 March 2020). – “Smokers in Indonesia are at high risk of “severe or critical” infection considering that 63% of adult men in the country are smokers; thus, making them more susceptible to COVID-19.”

[4] Sukes S (15 March 2020). Smokers appear to be at higher risk from coronavirus – expert. The Times of Israel. Retrieved from https://www.timesofisrael.com/smokers-appear-to-be-at-higher-risk-from-coronavirus-expert/ (accessed on 20 March 2020). –“Smokers appear to be at higher risk from the coronavirus than non-smokers because in China, mortality rates are higher in men than women considering that about 50% of men in China smoke, compared to only 2% of women, according to the chair of the Israeli Medical Association for Smoking Cessation and Prevention.”

[5] Sakuta M (15 March 2020). “[fca_all] Document Industry Manipulation by COVID19.” Email message to fca_all@lists.fctc.org.

[6] Health Service Executive (15 March 2020). At-risk groups and coronavirus. Retrieved from https://www2.hse.ie/conditions/coronavirus/at-risk-groups.html (accessed on 20 March 2020). – “Announced 4 countermeasures to prevent the spread of COVID-19: (1) If you feel ill, rest at home and do not overexert yourself. (2) If you are worried about infection, consult your doctor by telephone. (3) Smokers should quit smoking. (4) Consider the secondary harm for elderly people in nursing care…Health Service Executive in Ireland emphasized that smoking increases the risk of getting acute respiratory infection; greater risk of infection lasting longer; and, greater risk of infection being more serious than non-smokers. Smoking affects the immune system and lung tissue which leads to serious infection particularly when a smoker acquires COVID-19.”

[7] The National Council Against Smoking (n.d.). Smoking associated with worse COVID-19 symptoms and outcomes. Retrieved from https://www.againstsmoking.co.za/single-post/2020/03/13/Smoking-Associated-with-worse-COVID—19-Symptoms-and-Outcomes (accessed on 20 March 2020). – Recognized that smoking and exposure to secondhand smoke, though do not cause COVID-19, still increase people’s vulnerability to infection. Hence, to control the transmission, NCAS encourages people to stop smoking including e-cigarettes or vapes.

[8] FCTC Secretariat Knowledge Hub on Waterpipe Tobacco Smoking (n.d.). Increased risk of COVID-19 infection amongst smokers and amongst waterpipe users. Retrieved from https://untobaccocontrol.org/kh/waterpipes/covid-19/ (accessed on 20 March 2020).

[9] Ritschel C (16 March 2020). Coronavirus: Does Smoking or Vaping Put You at Higher Risk? Independent. Retrieved from https://www.independent.co.uk/life-style/health-and-families/coronavirus-smoking-vaping-risk-increase-covid-19-symptoms-a9403211.html (accessed on 20 March 2020).

[10] Feuer, M (02 March 2020). Watch live: New York officials hold press conference on state’s first coronavirus case. CNBC. Available at https://www.cnbc.com/2020/03/02/watch-live-new-york-officials-hold-press-conference-on-states-first-coronavirus-case.html (accessed on 20 March 2020). –  “‘If you are a smoker or a vaper, that does make you more vulnerable,’ New York Mayor Bill de Blasio said at a March 8 press conference. ‘If you are a smoker or a vaper this is a very good time to stop that habit and we will help you.’”

[11] See, e.g., tweet of BAT Belgium (@BE_BAT_official) on 17 March 2020.

[12] See, e.g., retweet of Linda Bauld’s tweet by Moira Gilchrist (@DrGilchrist) on 18 March 2020, PMI Vice President on Strategic and Scientific Communications.

[13] Carrick H (17 March 2020). Coronavirus: Vaping in public places could lead to spread of condition. The Herald. Retrieved from https://www.heraldscotland.com/news/18310654.coronavirus-vaping-public-places-lead-spread-condition/ (accessed on 20 March 2020).

[14] Glenza J, Kelly S, and Adolphe J (2019). Free-market groups and the tobacco industry – full database. The Guardian. Available at https://www.theguardian.com/world/ng-interactive/2019/jan/23/free-market-thinktanks-tobacco-control-polices-database#0/?american-conservative-union-foundation (accessed on 20 March 2020).

[15] TobaccoTactics (n.d.). Reason Foundation. Retrieved from https://www.tobaccotactics.org/index.php?title=Reason_Foundation (accessed on 20 March 2020).

[16] Sullum J (16 March 2020). The CDC’s Shift From Vaping to COVID-19 Highlights the Crucial Differences Between Real and Metaphorical Epidemics. Reason Foundation. Retrieved from https://reason.com/2020/03/16/the-cdcs-shift-from-vaping-to-covid-19-highlights-the-crucial-differences-between-real-and-metaphorical-epidemics/ (accessed on 20 March 2020).

[17] Simons D, et al. (20 March 2020). Covid-19: The role of smoking cessation during respiratory virus epidemics, The BMJ Opinion. Retrieved from https://blogs.bmj.com/bmj/2020/03/20/covid-19-the-role-of-smoking-cessation-during-respiratory-virus-epidemics/ (accessed on 23 March 2020).

[18] Bloomberg (25 February 2020). Philip Morris CEO Sees Supply Chain Lesson in Coronavirus Crisis. Retrieved from https://www.bloomberg.com/news/videos/2020-02-24/philip-morris-ceo-sees-supply-chain-lesson-in-coronavirus-crisis-video (accessed on 20 March 2020).

[19] DashVapes (29 February 2020). Coronavirus & Vaping | Should you be worried?. YouTube. Retrieved from https://www.youtube.com/watch?v=e07u8dUaedk (accessed on 20 March 2020).

[20] McGrady M (10 March 2020). COVID-19 and Tobacco Harm Reduction: What’s the Relationship? Filter. Retrieved from https://filtermag.org/coronavirus-tobacco-harm-reduction/ (accessed on 20 March 2020).

[21] Redmond H (17 March 2020). A Scientist Persuaded Italy to Exempt Vape Shops from COVID-19 Lockdown. Filter. Retrieved from https://filtermag.org/italy-vaping-coronavirus/ (accessed on 20 March 2020).

[22] Farsalinos K (09 March 2020). Smoking, vaping and the coronavirus (COVID-19) epidemic: Rumors vs. evidence. E-cigarette Research. Retrieved from http://www.ecigarette-research.org/research/index.php/whats-new/2020/278-corona (accessed on 20 March 2020).

[23] Supra note 18.

[24] Sun L (19 February 2020). These 3 Dividend Stocks Are Immune to the Coronavirus Crisis. The Motley Fool. Retrieved from https://www.fool.com/investing/2020/02/19/these-3-dividend-stocks-are-immune-to-the-coronavi.aspx (accessed on 20 March 2020).

[25] Franke P (16 March 2020). The Bottom Fishing Club: Altria Group. Seeking Alpha. Retrieved from https://seekingalpha.com/article/4332111-bottom-fishing-club-altria-group (accessed on 20 March 2020).

[26] British American Tobacco p.l.c. (18 March 2020). BAT Capital Markets Webcast: Building a Better Tomorrow. Investegate. Retrieved from https://www.investegate.co.uk/article.aspx?id=202003181200076363G (accessed on 20 March 2020).

[27] Supra note 19.

[28] Supra note 18.

[29] Ibid.

[30] Supra note 19.

[31] DashVapes (13 March 2020). Coronavirus & Vaping | What you need to know. Youtube. Retrieved from https://www.youtube.com/watch?v=gGTsJDIBu4s (accessed on 21 March 2020).

[32] Personal communications with advocates.

[33] GBD 2017 Risk Factor Collaborators (2018). Global, regional, and national comparative risk assessment of 84 behavioural, environmental and occupational, and metabolic risks or clusters of risks for 195 countries and territories, 1990–2017: A systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2017. The Lancet. Vol. 392, Issue 10159, pp. 1923-1994. Retrieved from https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(18)32225-6/fulltext (accessed on 23 March 2020).

[34] World Health Organization (2003). WHO Framework Convention on Tobacco Control. Retrieved from https://www.who.int/tobacco/framework/WHO_FCTC_english.pdf (accessed on 20 March 2019).

[35] World Health Organization (2008). Guidelines for implementation of Article 5.3 of the WHO Framework Convention on Tobacco Control. FCTC/COP3(7). Retrieved from https://www.who.int/fctc/guidelines/article_5_3.pdf?ua=1 (accessed on 20 March 2019).     

[36] United Nations. WHO Framework Convention on Tobacco Control. Retrieved from https://sustainabledevelopment.un.org/index.php?page=view&type=30022&nr=186&menu=3170 (accessed on 20 March 2019).

[37] Park JE, Jung S, and Kim A (2018). MERS transmission and risk factors: A systematic review. BMC Public Health. Vol. 18, No. 1, pp. 574. Retrieved from https://bmcpublichealth.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12889-018-5484-8 (accessed on 23 March 2020).

[38] Arcavi L & Benowitz NL (2004). Cigarette smoking and infection. Arch Intern Med. Vol. 164, No. 20, pp. 2206-2216. Retrieved from https://jamanetwork.com/journals/jamainternalmedicine/fullarticle/217624 (accessed on 23 March 2020).

[39] Vardavas CI & Nikitara K (2020). COVID-19 and Smoking: A systematic review of evidence. Tob. Induc. Dis. Vol. 20. Retrieved from http://www.tobaccoinduceddiseases.org/COVID-19-and-smoking-A-systematic-review-of-the-evidence,119324,0,2.html (accessed on 23 March 2020).

[40] World Health Organization (n.d.). Global Health Observatory data: Prevalence of tobacco smoking. Available at https://www.who.int/gho/tobacco/use/en/ (accessed on 23 March 2020).

[41] Supra note 39.

[42] Supra note 37.

[43] Supra note 38.

[44] Supra note 39.

[45] Martin E, et al. (2016). – E-cigarette use results in suppression of immune and inflammatory-response genes in nasal epithelial cells similar to cigarette smoke. American Journal of Physiology-Lung Cellular and Molecular Physiology. Vol. 311, No.1, pp. L135-L144. Retrieved from https://journals.physiology.org/doi/prev/20160610-aop/abs/10.1152/ajplung.00170.2016 (accessed on 20 March 2020). – “E-cigarette use results in suppression of immune and inflammatory-response genes in nasal epithelial cells similar to cigarette smoke.”

[46] Supra note 35.     

[47] Supra note 33.

[48] Supra note 18.

[49] Supra note 25. – Altria, on the other hand, tries to invite investment by luring on possible favorable economy by January 2021, saying that “holding Altria may prove a smart defensive investing idea.”

[50] Supra note 26. – While BAT takes pride in stating that the “business is resilient and supported by a geographically diversified supply chain from both a manufacturing and distribution standpoint,” and that it has seen “no material impact” on its products, even during the COVID-19 situation.

[51] Boseley S, et al. (09 March 2018). How Children Around the World are Exposed to Cigarette Advertising. The Guardian. Retrieved from  https://www.theguardian.com/world/2018/mar/09/how-children-around-the-world-are-exposed-to-cigarette-advertising (accessed on 11 February 2020).

[52] WHO (2006). Tobacco: Deadly in any form or disguise. Geneva, Switzerland: World Health Organization. Retrieved from https://www.who.int/tobacco/communications/events/wntd/2006/Report_v8_4May06.pdf (accessed on 11 February 2020).

[53] WHO FCTC Secretariat (n.d.). FCTC Article 19 Civil Liability Toolkit. Available at https://untobaccocontrol.org/impldb/tobacco-control-toolkit/#/ (accessed on 11 February 2020).

[54] Smoking and Health Action Foundation/ Non-Smokers’ Rights Association (2017). Tobacco-Related Litigation in Canada. Retrieved from https://nsra-adnf.ca/wp-content/uploads/2017/04/tobacco-related_litigation_in_canada_2017.pdf (accessed on 11 February 2020).

[55] See, e.g., The Attorney General of Kano State v. British American Tobacco (Nigeria) Limited, et al., High Court of Kano State, Kano, Nigeria.

[56] National Health Insurance Service v. KT&G Corporation and the local units of Philip Morris International and British American Tobacc